Thuế khoán là gì?
Thuế khoán (hay còn gọi là phương pháp khoán, thuế trọn gói) là một phương pháp tính và nộp thuế đơn giản, phổ biến ở Việt Nam, chủ yếu áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh quy mô nhỏ, không thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
Xem thêm: Cách luộc trứng gà lòng đào
Thuế khoán là gì?
Theo quy định pháp luật hiện hành (Luật Quản lý thuế 2019, Thông tư 40/2021/TT-BTC), thuế khoán được hiểu như sau:
- Phương pháp khoán: Là cách tính thuế GTGT (giá trị gia tăng) và thuế TNCN (thu nhập cá nhân) theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu khoán do cơ quan thuế xác định (không dựa trên sổ sách kế toán chi tiết của người nộp thuế).
- Mức thuế khoán: Là số tiền thuế cố định (trọn gói) mà hộ/cá nhân kinh doanh phải nộp trong năm, bao gồm thuế GTGT + thuế TNCN + các khoản thu khác (nếu có), do cơ quan thuế ấn định dựa trên:
- Hồ sơ tự khai của người nộp thuế.
- Ý kiến tư vấn của Hội đồng tư vấn thuế cấp xã/phường.
- Cơ sở dữ liệu quản lý thuế (doanh thu ước tính, ngành nghề, địa điểm, quy mô…).
Nói đơn giản: Cơ quan thuế “khoán” (ấn định sẵn) một khoản thuế cố định cho cả năm (hoặc theo tháng), thay vì yêu cầu bạn ghi chép chi tiết doanh thu – chi phí như doanh nghiệp lớn.
Đối tượng áp dụng thuế khoán
Chủ yếu là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không thực hiện hoặc chưa đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ, và không thuộc các trường hợp sau:
- Hộ/cá nhân kinh doanh quy mô lớn (hoặc tự nguyện chọn) nộp thuế theo phương pháp kê khai (có sổ sách, hóa đơn đầy đủ).
- Cá nhân kinh doanh theo từng lần phát sinh (kinh doanh không thường xuyên, không có địa điểm cố định, ví dụ: bán hàng rong, nhận thầu nhỏ lẻ…).
Hầu hết các quán ăn nhỏ, tiệm tạp hóa, cửa hàng sửa xe, bán hàng online nhỏ lẻ, dịch vụ cá nhân… ở Việt Nam đều áp dụng thuế khoán.
Cách tính thuế khoán (tỷ lệ trên doanh thu)
Cơ quan thuế xác định doanh thu khoán → áp tỷ lệ thuế theo ngành nghề (theo Phụ lục I Thông tư 40/2021/TT-BTC). Một số tỷ lệ phổ biến:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa (bán lẻ, bán buôn): GTGT 1% + TNCN 0.5% → tổng 1.5%.
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: GTGT 5% + TNCN 2% → tổng 7%.
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu: GTGT 3% + TNCN 1.5% → tổng 4.5%.
- Hoạt động kinh doanh khác: GTGT 2% + TNCN 1% → tổng 3%.
- Cho thuê tài sản: GTGT 5% + TNCN 5% → tổng 10% (nếu doanh thu >100 triệu/năm).
Ví dụ: Quán phở nhỏ, doanh thu khoán 800 triệu/năm, ngành dịch vụ ăn uống → tỷ lệ 3% GTGT + 1.5% TNCN = 4.5%. → Thuế khoán phải nộp ≈ 800 triệu × 4.5% = 36 triệu/năm (có thể chia nộp theo tháng/quý).
Ngoài ra còn nộp thuế môn bài (từ 300.000 – 1 triệu/năm tùy doanh thu).
Lưu ý quan trọng (cập nhật đến 2026)
- Hộ khoán khai thuế 1 lần/năm (thường trước 15/12 năm trước), nộp theo thông báo của cơ quan thuế.
- Từ 01/01/2026, theo các nghị quyết và chính sách mới (Nghị quyết 198/2025/QH15 và các quy định liên quan), phương pháp thuế khoán sẽ bị xóa bỏ dần hoặc thay đổi lớn. Nhiều hộ sẽ chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế, sử dụng hóa đơn điện tử, đặc biệt hộ có doanh thu cao (trên 200 triệu – 1 tỷ/năm).
- Hộ có doanh thu lớn (thường từ 1 tỷ/năm trở lên) đã phải dùng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền từ 2025.
Tóm lại, thuế khoán là hình thức đơn giản, dễ nộp dành cho kinh doanh nhỏ lẻ, giúp giảm thủ tục hành chính, nhưng đang dần được thay thế bằng phương pháp minh bạch hơn để phù hợp với chuyển đổi số và quản lý thuế hiện đại.