Cơ bắp bị giật

Hiện tượng cơ bắp bị giật, hay còn gọi là rung giật bó cơ (fasciculations), là tình trạng các bó cơ nhỏ co lại không tự chủ, thường biểu hiện như cơ mí mắt, bắp tay, bắp chân, đùi hoặc vai giật nhẹ, lặp lại ngẫu nhiên. Đây là triệu chứng rất phổ biến, khoảng 70% người khỏe mạnh từng trải qua, và đa số trường hợp là lành tính (không nguy hiểm).

Xem thêm: Virus HPV là gì?

1. Nguyên nhân phổ biến (lành tính – Benign Fasciculation Syndrome – BFS)

Hầu hết các trường hợp cơ giật thuộc loại lành tính, không liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng. Các yếu tố kích hoạt bao gồm:

• Căng thẳng, lo âu hoặc mệt mỏi tinh thần → Tăng hoạt động thần kinh, kích thích cơ bắp.
• Thiếu ngủ hoặc ngủ không đủ giấc → Làm cơ thể mệt mỏi, dễ bị giật cơ.
• Tập luyện hoặc vận động quá sức → Tích tụ axit lactic, mất nước và điện giải.
• Mất nước (dehydration) → Làm hệ thần kinh nhạy cảm hơn, dễ gây co thắt.
• Thiếu chất dinh dưỡng → Đặc biệt thiếu magiê (Mg), canxi (Ca), kali (K), hoặc vitamin nhóm B.
• Sử dụng chất kích thích → Caffein (cà phê, trà), nicotine (thuốc lá), rượu bia excess.
• Tác dụng phụ thuốc → Một số thuốc lợi tiểu, trị trầm cảm hoặc corticosteroid.

Những trường hợp này thường tự khỏi khi thay đổi lối sống, không tiến triển và không kèm triệu chứng khác.

2. Nguyên nhân nghiêm trọng (hiếm gặp hơn)

Trong một số ít trường hợp, cơ giật có thể là dấu hiệu sớm của bệnh lý thần kinh, đặc biệt nếu kéo dài, lan rộng hoặc kèm theo các triệu chứng khác:

• Bệnh teo cơ tủy sống (SMA) hoặc thoái hóa thần kinh.
• Bệnh xơ cứng teo cơ bên (ALS) → Thường kèm yếu cơ, teo cơ, khó nuốt hoặc nói.
• Tổn thương thần kinh ngoại biên → Do chấn thương, thiếu máu não hoặc nhiễm độc.
• Rối loạn điện giải nặng hoặc bệnh tuyến giáp.
• Động kinh rung giật cơ hoặc các bệnh não khác (uốn ván, viêm màng não).

Những trường hợp này thường tiến triển dần, không chỉ giật cơ mà còn yếu cơ rõ rệt.

 Khi nào cần lo lắng và đi khám bác sĩ?

Đa số không nguy hiểm và tự khỏi, nhưng bạn nên gặp bác sĩ (chuyên khoa thần kinh) nếu:

• Giật cơ xảy ra thường xuyên, kéo dài hàng tuần/tháng mà không cải thiện.
• Giật cơ lan rộng toàn thân hoặc tập trung một bên.
• Kèm theo yếu cơ, teo cơ, tê bì, khó cử động hoặc đau.
• Có triệu chứng khác như khó nuốt, nói lắp, mất cân bằng.
• Xảy ra sau chấn thương đầu hoặc dùng thuốc mới.

Bác sĩ có thể chỉ định điện cơ đồ (EMG) để phân biệt lành tính hay nghiêm trọng.

Cách phòng ngừa và cải thiện

• Uống đủ nước (2-3 lít/ngày), bổ sung điện giải nếu tập luyện nhiều.
• Ăn uống cân bằng → Tăng thực phẩm giàu magiê (chuối, rau xanh, hạt), canxi, kali.
• Giảm stress → Thiền, yoga, ngủ đủ 7-8 giờ/ngày.
• Hạn chế caffein, rượu bia, thuốc lá.
• Tập thể dục vừa phải, khởi động kỹ trước khi vận động mạnh.
• Nếu giật nhiều, có thể bổ sung magiê (theo chỉ định bác sĩ).

Tóm lại, cơ bắp bị giật thường là phản ứng bình thường của cơ thể với các yếu tố hàng ngày và không đáng lo. Nếu chỉ thỉnh thoảng và không kèm triệu chứng lạ, bạn có thể yên tâm theo dõi. Tuy nhiên, để chắc chắn, nếu nghi ngờ hãy đến cơ sở y tế uy tín để kiểm tra sớm. Đây không phải lời khuyên y tế cá nhân, vui lòng tham khảo bác sĩ để được tư vấn chính xác!