Có nên uống rượu ngâm
Câu trả lời ngắn gọn: Không nên uống thường xuyên hoặc tùy tiện, đặc biệt nếu tự ngâm tại nhà hoặc không có chỉ định từ bác sĩ Đông y/y học cổ truyền. Rượu ngâm có thể mang lại một số lợi ích theo quan niệm dân gian và Đông y, nhưng rủi ro sức khỏe thường lớn hơn lợi ích, đặc biệt khi lạm dụng hoặc dùng sai cách. Nhiều nguồn y tế uy tín (Vinmec, Sức khỏe & Đời sống, các bệnh viện lớn) đều cảnh báo “lợi bất cập hại” trong hầu hết trường hợp.
Xem thêm: Bệnh tê bì tay chân
Có nên uống rượu ngâm
Lợi ích tiềm năng (theo Đông y và một số nghiên cứu dân gian)
Rượu ngâm (thường dùng rượu trắng/nếp ≥40 độ làm dung môi chiết xuất dược liệu) được cho là:
- Hoạt huyết, thông kinh lạc: Giúp lưu thông khí huyết, giảm đau nhức xương khớp, thấp khớp, đau lưng, mỏi gối.
- Bổ thận, tráng dương: Một số loại như ba kích, dâm dương hoắc, hà thủ ô… hỗ trợ tăng cường sinh lực nam giới, bổ khí huyết.
- Bồi bổ cơ thể: Tăng sức đề kháng, an thần, cải thiện giấc ngủ, da dẻ hồng hào (nhờ rượu giúp hấp thu nhanh hoạt chất từ thảo dược).
- Hỗ trợ điều trị: Dùng như thuốc bổ trợ cho một số bệnh (cảm cúm, mệt mỏi, suy nhược), hoặc xoa bóp ngoài da giảm sưng viêm.
Ví dụ: Rượu tỏi, rượu gừng, rượu đinh lăng… có tác dụng chống viêm, giảm đau khớp theo một số bài thuốc cổ truyền.
Rủi ro và tác hại lớn (được các bác sĩ cảnh báo nhiều)
- Ngộ độc cấp tính: Do dược liệu độc (rễ cây rừng, lá lạ, động vật không rõ nguồn), methanol trong rượu kém chất lượng → triệu chứng: nôn mửa, chóng mặt, co giật, hôn mê, tử vong. Hàng năm có hàng trăm ca ngộ độc rượu ngâm ở Việt Nam.
- Tổn thương gan, thận, tim mạch: Uống lâu ngày gây viêm gan, xơ gan, suy thận, tăng huyết áp, nhiễm khuẩn đường ruột (đặc biệt rượu ngâm động vật như tắc kè, rắn, mật… dễ ôi thiu, nhiễm vi khuẩn khi cồn bay hơi).
- Lạm dụng rượu: Dù “thuốc” nhưng vẫn chứa cồn → nghiện rượu, suy dinh dưỡng, ung thư gan, tổn thương não, rút ngắn tuổi thọ.
- Ngâm sai cách: Ngâm quá lâu → chiết xuất độc tố; ngâm chung vị kỵ nhau → sinh độc; dược liệu giả, phun thuốc bảo quản (lưu huỳnh, chì…) → ngộ độc nặng.
- Không phù hợp với nhiều người: Tuyệt đối tránh nếu bạn có bệnh gan, thận, tim mạch, cao huyết áp, đái tháo đường, dạ dày, hoặc đang dùng thuốc Tây (có thể tương tác nguy hiểm).
Khi nào thì “có thể” cân nhắc uống?
- Chỉ khi:
- Có chỉ định cụ thể từ bác sĩ Đông y (đúng bệnh, đúng người, đúng liều).
- Dược liệu sạch, rõ nguồn gốc (mua ở nhà thuốc Đông y uy tín).
- Rượu tốt (rượu gạo/nếp ≥40 độ, không pha cồn công nghiệp).
- Liều lượng nhỏ: 20-50ml/ngày (tối đa, thường 1-2 ly nhỏ cách ngày), uống buổi tối.
- Tốt hơn hết: Dùng dạng sắc nước, viên hoàn, hoặc thực phẩm chức năng thay vì rượu ngâm để tránh rủi ro cồn.
Tóm lại: Đa số trường hợp không nên uống rượu ngâm, vì “bổ chưa thấy đã rước họa vào thân”. Nếu bạn đang cân nhắc loại rượu ngâm cụ thể (ví dụ: ba kích, tỏi, gừng…), hãy cho mình biết chi tiết hơn để phân tích cụ thể nhé! Tốt nhất vẫn là tham khảo bác sĩ trước khi dùng. Sức khỏe là trên hết!